SETIAP kali harga minyak dunia naik, ramai bertanya soalan sama: Kerajaan ambil duit dari mana untuk tampung subsidi petrol dan diesel? Bagi pengguna harian, subsidi itulah yang memastikan harga di pam tidak melambung mengikut pasaran global.
Hakikatnya, subsidi minyak bukan datang dari satu ‘tabung khas‘ semata-mata, tetapi dibayar menggunakan hasil pendapatan negara yang dikumpul setiap tahun melalui pelbagai sumber.
1. Hasil Cukai, Pendapatan Kerajaan
Sumber utama datang daripada hasil cukai seperti cukai pendapatan individu dan syarikat, duti eksais, cukai jualan dan perkhidmatan (SST), dan pelbagai levi lain.
Apabila Kerajaan membentangkan Belanjawan Tahunan, subsidi bahan api dimasukkan sebagai sebahagian perbelanjaan mengurus negara. Maknanya, ia menggunakan dana yang sama seperti peruntukan untuk pendidikan, kesihatan dan keselamatan.
2. Hasil Petroleum, Dividen Syarikat Berkaitan Kerajaan (GLC)
Malaysia ialah negara pengeluar minyak dan gas. Hasil daripada sektor itu, termasuk cukai petroleum dan dividen daripada syarikat berkaitan Kerajaan (GLC) turut menyumbang kepada pendapatan negara.
Sebahagian hasil itulah yang membantu menampung kos subsidi bahan api, terutama ketika harga minyak mentah dunia melonjak tinggi.
3. Pinjaman, Defisit Fiskal
Dalam situasi tertentu, jika perbelanjaan negara melebihi pendapatan, Kerajaan akan mencatat defisit fiskal. Bagi menampung jurang tersebut, Kerajaan mungkin menerbitkan bon atau membuat pinjaman.
Ini bermaksud sebahagian subsidi secara tidak langsung dibiayai melalui hutang Kerajaan. Disebabkan itulah isu subsidi sering dikaitkan dengan tahap hutang negara dan pengurusan fiskal jangka panjang.
4. Mekanisme Harga Terkawal
Bagi petrol RON95 dan diesel bersubsidi, Kerajaan menetapkan harga siling tertentu. Jika harga pasaran sebenar lebih tinggi, Kerajaan akan membayar perbezaan kepada syarikat minyak.
Sebaliknya, jika harga pasaran lebih rendah, beban subsidi akan berkurang. Jadi jumlah subsidi berubah-ubah mengikut harga minyak mentah dunia dan kadar pertukaran mata wang.
Kenapa Subsidi Jadi Isu Besar?
Kos subsidi boleh mencecah puluhan bilion ringgit setahun ketika harga minyak global tinggi. Jumlah itu memberi tekanan kepada bajet negara kerana perlu ditanggung setiap tahun.
Atas sebab itu, Kerajaan dari semasa ke semasa memperkenalkan pendekatan seperti subsidi bersasar bagi memastikan bantuan benar-benar sampai kepada golongan yang memerlukan tanpa membebankan kewangan negara secara berlebihan.
Apa Maksudnya untuk Pengguna?
Bagi pengguna motosikal dan kereta harian, subsidi memastikan harga bahan api lebih stabil dan mampu milik. Namun dalam jangka panjang, pengurusan subsidi cekap adalah penting supaya kewangan negara kekal sihat.
Ringkasnya, duit subsidi minyak datang daripada hasil negara seperti cukai, petroleum dan sumber lain serta bukan ‘duit percuma’. Ia keputusan dasar fiskal yang melibatkan keseimbangan antara kebajikan rakyat dan kemampuan kewangan negara.
