SETIAP pemandu seharusnya memahami peranan penting cecair pendingin (coolant) sebagai salah satu elemen penting menjaga suhu enjin kenderaan.
Jika coolant kurang atau mencapai takat didih (mungkin kerana kipas tidak berfungsi), suhu kenderaan akan meningkat dan enjin akan mengalami simptom panas lampau (overheat) yang boleh menyebabkan kerosakan. Coolant biasanya perlu diganti setiap 40,000km, manakala reservoir coolant perlu diperiksa setiap minggu atau setiap kali mahu memandu jauh.
Jika paras coolant berkurangan atau kosong, pastikan segera ditambah ke paras maksimum. Kita juga perlu mengetahui seberapa kerap paras coolant dalam radiator berkurangan kerana dikhuatiri berlaku kebocoran pada sistem pendinginan (cooling system).
Berdasarkan teknologi dan penggunaan masa kini, ada empat jenis coolant yang sering digunakan, iaitu:
1. AIR BERSIH
Cecair radiator yang paling biasa digunakan ialah air bersih yang kerap disalahfahamkan sebagai air paip atau air mineral. Asasnya, air biasa memiliki takat didih rendah, iaitu 100°C dengan kadar pengewapan tinggi. Jadi, air akan berkurangan jika suhu enjin terlampau tinggi dan biasa berlaku ketika memandu dalam situasi jalan raya sesak teruk atau enjin beroperasi terlalu lama.
Kelemahan lain menggunakan air biasa ialah radiator mudah berkarat dan berkerak selepas digunakan terlalu lama. Situasi ini menyebabkan permukaan dalam radiator mengakis yang boleh membuatkan radiator bocor. Punca karat ialah bahan mineral dalam air biasa.
Maksudnya, sebersih mana pun air digunakan, air biasa tetap ada kandungan mineral. Maksudnya, jika air mineral dituang, maka lagi banyaklah kandungan mineral yang boleh menyebabkan karat dan kerak. Seandainya radiator rosak atau tersumbat akibat kerak dalam paip radiator, suhu enjin boleh meningkat kerana sistem pendinginan bukan dalam keadaan baik, sekali gus menyebabkan enjin mengalami overheat.
2. COOLANT
Berdasarkan permasalahan radiator yang berlaku disebabkan penggunaan air biasa, jurutera memperkenalkan penggunaan coolant khas yang mampu menyerap kepanasan enjin dan mencegah berlaku masalah karat terhadap logam radiator. Kandungan utama dalam coolant itu ialah air suling, bahan antibeku, propilena glikol (propylene glycol) dan bahan cegah karat.
Kandungan propilena glikol akan membuat coolant khas itu memiliki takat didih lebih tinggi dan takat beku lebih rendah berbanding air biasa. Berdasarkan banyak maklumat pengeluar, takat didih coolant direka khas itu adalah sekitar ~110°C. Had panas setinggi itu cukup digunakan di kawasan beriklim panas dan lembab sepanjang tahun seperti Malaysia kerana sukar mengewap apabila suhu meningkat.
3. SUPER COOLANT
Super coolant memiliki takat didih lebih tinggi hingga ~130-135°C, dan perlu dicampur atau dicairkan dulu dengan air bersih sebelum digunakan. Nisbah campuran ialah 50:50. Maksudnya, jika sebotol coolant itu 1 liter, air bersih yang perlu dicampur 1 liter juga.
Jika terlebih air bersih, takat didih coolant akan menurun. Misalnya jika campuran air bersih 2 liter, tetapi coolant cuma 1 liter, sistem pendinginan akan gagal berfungsi sebaiknya yang mana takat didih boleh jadi sama saja dengan air biasa (~100ºC).
4. COOLANT ANTIBEKU & CECAIR PELINDUNG
Kaedah penggunaan coolant ini sama seperti super coolant. Coolant jenis ini pun perlu dicairkan terlebih dahulu dengan air bersih, tetapi bergantung kepada cuaca anda tinggal. Di Malaysia, nisbah campuran ialah 50:50 dan berbeza di negara lain.
Coolant antibeku biasanya digunakan pemandu di negara 4 musim supaya tidak membeku ketika musim sejuk. Takat didih pula mencecah hingga setinggi ~128°C. Coolant ini juga hanya beroperasi efektif jika menggunakan kadar nisbah campuran betul tanpa kandungan air bersih berlebihan.
BACA >>> #TahukahAnda: Kenapa ‘Coolant’ Enjin Sangat Penting?
BACA >>> #TahukahAnda: Kenapakah Cecair Penyejuk @ ‘Coolant’ Ada Macam-Macam Warna?
KESIMPULAN
Berdasarkan jenis disebut, coolant paling mudah digunakan pemandu untuk menambah kuantiti cecair radiator yang berkurangan ketika melakukan pemeriksaan sendiri.
Jangan salah faham dengan menambah sendiri air biasa atau air yang difikirkan bersih ke dalam radiator. Kebanyakan pengeluar kereta dan bengkel menggunakan super coolant. Apa kerap pemandu salah faham adalah mereka boleh menambah air paip kerana coolant itu perlu ditambah air. Namun, ia sebenarnya mendatangkan masalah kerana air paip memiliki mineral yang boleh menyebabkan karat dan enapan dalam radiator.
Jadi, cuba jangan sesekali menambah air paip ke dalam sistem radiator kereta anda supaya hayat radiator mampu bertahan lebih lama. Jika mahu tukar coolant, mungkin boleh ikut tip INI. Namun, janganlah sekadar menambah air paip saja. Ganti atau tambahlah bersama coolant. Itulah penyelesaian paling mudah dan selamat kepada sistem radiator anda.
