ASPEK keselesaan dan keyakinan pemandu amat penting ketika memandu. Dua aspek itu pula bergantung kepada pelbagai faktor yang diperoleh daripada kereta dipandu.
Antara komponen penting kereta yang mampu memberikan keselesaan dan keyakinan ialah sistem brek. Kegagalan sistem brek boleh menyebabkan kemalangan yang tidak sepatutnya berlaku seperti perlanggaran ketika memandu dalam halaju perlahan, dan gagal berhenti tepat pada masa.
BACA >>> #ApaNakBuat: Cara Brek Enjin dengan Betul Jika Memandu Kereta Automatik
Ini tidak sepatutnya berlaku jika pemandu mengambil berat kondisi brek kereta mereka. Kondisi brek kereta yang baik mampu meningkatkan keupayaan pengendalian. Semua sedia maklum, kereta perlu diperiksa sebelum memandu jauh, dan antara pemeriksaan yang boleh dilakukan sendiri ialah melihat paras minyak brek (brake fluid) dalam tabung.
Pemeriksaan ini sangat mudah dibuat kerana cuma perlu lihat tahap paras minyak saja (lihat foto atas). Pemandu juga perlu sentiasa memantau kondisi pad brek (brake pad) dengan mengetahui ketebalan komponen tersebut. Bagaimanakah caranya?
BACA >>> #TahukahAnda: Tentang Minyak Brek yang Perlu Anda Tahu, Apakah Itu DOT?
CARA PEMERIKSAAN PAD BREK
1. PUSAT SERVIS
Cara memeriksa cakera brek (juga dipanggil rotor) sebenarnya lebih mudah, iaitu dengan melihat permukaan logam cakera brek tersebut. Sebaliknya, ketebalan pad brek memerlukan pemandu membuka komponen brek. Namun pad brek bagi sesetengah model kereta (seperti Perodua Viva) boleh dilihat dari celahan rim saja.
Apapun jangan risau, anda tidak perlu buat semua itu kerana mekanik yang akan melakukan pemeriksaan tersebut setiap kali anda datang servis. Ini bermaksud setiap tiga atau enam bulan sekali, anda boleh tahu ketebalan brek pad.
Pusat servis wajib mengukur ketebalan pad brek setiap kali kereta diservis. Peratusan ketebalan pad brek biasanya ditulis atas resit bayaran. Jika tiada, anda boleh minta penasihat servis (SA) menuliskannya.
2. SENDIRI
Anda boleh menggunakan kaedah pemantauan seperti gambar di atas sekiranya tidak ke pusat servis. Pertama, setiap pad brek terdapat penanda logam yang akan menghasilkan bunyi bising ketika menekan brek.
Jika terdengar bunyi berdesir seakan besi berlaga, itu petanda awal pad brek sudah nipis. Anda juga boleh rasa pedal brek tidak memberikan respon segera ketika memijak brek. Jangan abaikan situasi itu kerana kemampuan brek kereta anda sebenarnya sudah merosot.
Lampu indikator sistem brek juga akan menyala jika pad brek menipis. Cara lain, jika kereta sudah dipandu lebih setahun, atau dipandu lebih 20,000km, pad brek mungkin masih dalam kondisi baik tetapi tahap ketebalan perlu dipantau. Jika sudah haus, bawalah ke bengkel untuk ditukar.
BACA >>> #TahukahAnda: Kenapa Pad Brek Skuter Boleh Haus Sebelah, atau Tidak Rata?
KADAR KEUPAYAAN MEMBREK HILANG
Cakera brek memerangkap haba ketika kereta dihentikan lebih laju berbanding tenaga haba yang terbebas ke udara. Proses penukaran tenaga haba dalam sistem brek itu dipanggil pelesapan tenaga haba.
Apabila membrek mengejut, suhu brek boleh mencecah 10°C sesaat, manakala proses pelesapan haba pada suhu sesaat itu pula mengambil masa 20 saat. Sebagai contoh, apabila membrek mengejut selama 5 saat, suhu pada sistem akan meningkat 20°C dan memerlukan 100 saat untuk dilesapkan.
Suhu melampau boleh berlaku akibat membrek mengejut, membawa beban berlebihan dan kerap memijak brek di laluan berbukit. Suhu melampau itu mampu menurunkan kadar ketahanan geseran sistem brek.
Simptom itu dipanggil ‘brake fade’, atau mudah difahami sebagai kadar keupayaan brek menghilang. Suhu brek melampau juga mampu merosakkan komponen brek lain seperti menyebabkan permukaan pad brek licin, dan mengurangkan geseran, manakala cakera brek boleh meleding hingga tekanan brek jadi tidak rata. Brek parkir pun boleh jadi kurang mencengkam sekiranya sistem brek panas melampau.
KADAR KETAHANAN GESERAN
Graf gambarajah di atas menunjukkan pengaruh suhu ke atas keupayaan kadar ketahanan geseran pada sistem brek. Contohnya, jika memandu ke Genting, anda perlu berhenti sekejap di puncak sebelum turun. Ini kerana pemanduan turun dan naik, serta perlu menempuh jalan berselekoh tajam memaksa kita membrek lebih kerap.
Proses ini akan menyebabkan berlaku situasi suhu melampau ke atas sistem brek, sekali gus menjejaskan keupayaan geseran brek ketika menurun. Pastikan berhenti sekejap sebelum turun Genting, dan nikmati dulu pemandangan di lot parkir bawah atau di Petronas Genting. Jangan pula disimbahkan air pada brek. Ini kerana proses penyejukan mengejut akan merosakkan permukaan cakera brek.
KESAN SENTIASA UKUR KETEBALAN PAD BREK
Pemandu prihatin akan tahu masa yang sesuai untuk menukar pad brek. Kitaran masa penukaran bergantung kepada cara dan kekerapan pemanduan. Jangan samakan kereta kita dengan orang lain, sebab penggunaan masing-masing berbeza.
Pastikan kita tahu kondisi kereta dari semasa ke semasa. Gunakan maklumat sebaiknya ketika hantar kereta ke pusat servis. Jangan menangguh menukar pad brek kerana komponen lain juga berisiko terjejas, dan kos baik pulih pula bertambah. Lihat gambar di atas, itu ialah tahap kondisi pad brek mengikut ketebalan. Perlu tukar cepat jika sudah masuk kawasan merah.
KENALI KOMPONEN BREK LAIN
Pemahaman dan pengetahuan tentang komponen sistem brek lain turut membantu proses membuat keputusan menukar pad brek. Anda boleh mengukur sendiri ketebalan pad brek sekiranya mengetahui komponen lain seperti kaliper (komponen yang menekan cakera brek), piston brek dan cakera brek.
Cakera brek ialah komponen bergerak bersama tayar. Komponen ini akan terjejas sekiranya pad brek tidak berada dalam kondisi terbaik. Bayangkan, klewatan menukar hanya satu komponen suda boleh menjejaskan komponen lain. Jadi pastikan pad brek sentiasa dalam konisi baik supaya sistem brek kekal optimum dan efisien.
BACA >>> #TahukahAnda: 3 Punca Brek Kereta Kurang Cengkaman dan Cara Atasinya
