ENJIN kereta juga dikenali sebagai enjin pembakaran dalaman (internal combustion engine) dan direka supaya menggunakan letupan kecil dan terkawal bagi menghasilkan keperluan kuasa untuk menggerakkan kenderaan. Jenis enjin ini turut digunakan dalam pelbagai jentera mekanikal seperti mesin rumput, motosikal dan peranti bermotor.
Terdapat banyak penambahbaikan ke atas rekabentuk enjin untuk meningkatkan keberkesanan dan kuasa. Enjin kereta sebenarnya ialah antara peranti yang sangat ringkas dan direka menggunakan kitaran pembakaran 4-lejang membabitkan ambilan, mampatan, pembakaran dan ekzos. Semua lejang itu mengulangi sesaran pantas untuk menjana kuasa, di mana semua bahagian kitaran pembakaran berlaku dalam enjin tertutup.
BACA >>> Enjin Mana Lebih Bagus, SOHC atau DOHC? Kenali Terma, Fungsi dan Perbandingan
‘KINCIR ANGIN’
Kincir angin ialah contoh mudah untuk memahami bagaimana enjin kereta bekerja. Lengan kincir angin digerakkan oleh daya daripada angin. Ketika angin menggerakkan lengan itu, kincir angin menghasilkan kuasa yang boleh digunakan untuk bekerja seperti menggerakkan batu berat atau menjana elektrik.
Enjin kereta juga bekerja dalam cara yang sama. Jika angin ialah faktor pendesak lengan kincir, letupan terkawal dan kecil (daripada percikan api palam pencucuh) ialah faktor pendesak piston (atau ‘lengan kincir’), untuk enjin bergerak. Apabila tenaga daripada letupan itu hampir haus, satu lagi letupan berlaku dan memaksa piston bergerak sekali lagi. Justeru kitaran yang berlaku itu berfungsi menjana kuasa yang diperlukan secara berterusan.
BACA >>> Perlu Tak Saya Panaskan Enjin Kereta Setiap Pagi?
PISTON
Piston ialah rod logam yang disambungkan oleh aci engkol kepada rod penyambung. Semasa kitaran ambilan, injap ambilan terbuka dan piston bergerak ke bawah untuk memulakan kitaran. Pergerakan ini membuatkan silinder dipenuhi udara dan sejumlah kecil petrol di dalam enjin.
Dalam kitaran mampatan, piston bergerak ke atas dan mengurangkan ruang udara dan bahan api. Lebih kecil ruang, maka lebih berkuasa letupan berlaku, di mana sendatan ruang mesti kedap udara supaya tiada tenaga terbuang.
Pada kitaran teratas, palam pencucuh membebaskan percikan api yang meletupkan petrol. Kuasa letupan mendesak piston ke bawah. Jika percikan tidak berlaku pada masa tepat, letupan juga tidak akan berlaku. Di lejang bawah pula, injap ekzos terbuka supaya gas yang terbuang daripada letupan dapat meninggalkan enjin. Gas ini bergerak ke bawah menerusi tekanan letupan yang berlaku dan terus ke penukar pemangkin dan mufler. Dalam proses ini, udara dibersihkan daripada bahan cemar yang lebih besar dan keluar dari kenderaan menerusi paip ekzos.
Kelajuan kitaran menentukan kelajuan sesebuah kenderaan. Apabila pemandu meningkat jumlah petrol yang masuk ke dalam enjin, piston meningkatkan pergerakannya. Hasil kadar pantas ini meningkatkan kelajuan kitaran pembakaran.
BACA >>> #Videotomotif: Cara Mudah Fahami Bagaimana Enjin Kereta Bekerja
PALAM PENCUCUH
Palam pencucuh memainkan peranan kritikal dalam enjin kereta dengan menghasilkan percikan api yang memulakan letupan. Kini, pereka palam pencucuh berusaha meningkatkan kualiti dan prestasi produk itu. Ini bermakna, lebih banyak percikan api dihasilkan oleh palam pencucuh dalam masa singkat, lebih besar kelajuan enjin dapat diperoleh.
KONFIGURASI ENJIN
Enjin pembakaran dalaman diklasifikasikan berdasarkan konfigurasi tersendiri seperti:
1. SALINGAN (Reciprocating)
- Enjin 2-lejang – Melengkapkan kitaran kuasa menggunakan putaran satu aci engkol dengan dua lejang, atau pergerakan naik dan turun.
- Enjin 4-lejang – Piston melengkapkan kitaran kuasa dalam empat lejang berasingan, yakni ambilan, mampatan, kuasa dan ekzos.
- Enjin 6-lejang – Berasaskan enjin empat lejang, tetapi mengaplikasi tambahan kompleks untuk menjadikan ia lebih efisien dan mengurangkan pelepasan.
- Enjin diesel – Menggunakan haba mampatan untuk memulakan percikan bagi membakar bahan api yang kemudian disuntik ke dalam kebuk pembakaran.
- Kitaran Atkinson – Direka untuk memberikan kecekapan enjin menerusi penggunaan ketumpatan kuasa. Banyak digunakan dalam beberapa aplikasi elektrik hibrid moden.
- Kitaran Miller – Enjin ini menggunakan sama ada 2 atau 4-lejang, dan dijana bahan api petrol, diesel atau kedua-duanya. Menerusi penggunaan teknologi supercharger, kecekapan mampatan ditingkatkan dengan mengurangkan situasi kehilangan mampatan dalam enjin.
2. ROTARI (Rotary)
- Enjin Wankel – Menggunakan rekabentuk rotari eksentrik untuk menukar tekanan ke dalam pergerakan putaran berbanding menggunakan piston salingan. Enjin Wankel yang kompak memberikan kuasa rpm tinggi dan lancar dan dikenali sebagai enjin rotari.
3. PEMBAKARAN BERTERUSAN
- Turbin Gas – Juga dikenali sebagai turbin pembakaran. Kompresor berputar digabungkan kepada turbin dan kebuk pembakaran antara kedua-duanya.
- Enjin Jet – Menjana tujahan dengan pendorong jet berdasarkan hukum gerakan Newton. Definisi enjin merangkumi turbojet, turbofan, roket, ramjet, dan jet denyut (pulse).
