#TahukahAnda: Tentang Sistem Brek Anti-Kunci (ABS) yang Perlu Anda Tahu

SISTEM Brek Anti-Kunci (ABS) atau Anti-Lock Braking System sudah sedia dijadikan ciri standard kereta penumpang sedekad lalu. Faktanya, ABS sudah diperkenalkan sejak lewat 1940-an dan pertama kali digunakan untuk sistem brek kapal terbang sebelum diadaptasikan model Britain, Jensen FF (1966-71).

Kini, carian Google mengenai ABS akan membawa anda kepada Mercedes-Benz sebagai kereta pertama dilengkapi ABS menerusi unit dibangunkan Bosch (1978). Ada juga fakta menyatakan Chrysler ialah pengeluar pertama membangunkan ABS dengan sistem elektronik seawal 1971 pada model Imperial, dipanggil sistem Brek-Lepas (Sure-Brake) dan dibangunkan syarikat kejuruteraan dan pembuatan Amerika Syarikat, Bendix.

Kedua-dua sistem Bosch dan Bendix ialah elektronik (sesetengahnya berfungsi pada roda belakang sahaja), dan berdasarkan ujian dijalankan pada masa itu, ia dapat memendekkan jarak hentian sebanyak 40 peratus walaupun atas permukaan lapisan ais.

KENAPA SAYA PATUT PEDULI TENTANG ABS?

Mudah, ABS direka untuk menghalang roda kereta anda daripada terkunci ketika membrek mengejut. Jika roda kereta terkunci (berhenti berputar), anda akan hilang kawalan stereng kerana tayar hanya boleh dikawal apabila berputar.

Jika tayar terkunci dan anda kehilangan kawalan, sudah pasti pergerakan kereta hanya akan berakhir atau berhenti apabila menghentam sesuatu objek statik seperti pokok atau pengadang jalan. Jadi, ABS sangat penting. Pemandu moden kerap terlepas pandang mengenai kepentingan ABS, sebaliknya melihat sistem itu sebagai ciri kosmetik yang terlampau diuar-uarkan.

ADAKAH SEMUA KERETA ADA ABS?

Kebanyakan pengeluar sudah menawarkan kereta dengan ciri ABS sejak 10 tahun lalu. Tetapi, tidak semua kereta mempunyai ciri tersebut. Sebagai makluman, jentera Formula Satu (F1) mengharamkan penggunaan ABS  kerana mahu menngiktiraf pelumba tulen terbaik antara terbaik dalam sukan permotoran itu.

Ini bermakna, pemandu F1 bukan saja boleh memandu pada kelajuan yang mampu membuatkan anda pitam, tetapi juga boleh buat apa dilakukan ibu bapa anda (berasaskan pengalaman) pada kereta mereka, iaitu mengetahui berapa jauh mereka patut menekan pedal brek sebelum brek akan terkunci. Inilah antara seni memandu yang semakin dilupakan.

BAGAIMANA ABS BEKERJA?

Fungsi ABS sebenarnya sama seperti aksi menginjak pedal brek berulang kali (seperti mengepam) untuk kereta tanpa ABS. Ada sesetengah orang mendakwa dia mampu membrek lebih baik daripada ABS. Malah lebih pantas juga. Malangnya, orang itu silap besar kerana keupayaan ABS mengepam tayar ialah 15 kali dalam sesaat. Setakat ini tiada manusia yang mampu melakukannya kecuali Flashman atau Superman.

Prinsip ABS ialah berasaskan pembrekan rentak (cadence braking) yang dilakukan pelumba dahulu untuk menghalang roda mereka terkunci. Caranya, mereka akan mengepam pedal brek seperti apa yang anda faham sebelum ini. Cara itu kemudian dibangunkan pada 1940-an sebagai sistem mekanikal untuk kapal terbang sebelum syarikat seperti Bosch dan Bendix melakukan penambahbaikan sistem elektronik.

BACA >>> Evolusi Sistem Brek: Daripada Blok Kayu Kepada ABS, EBD dan BA

Faktanya, ABS sebenarnya tidak mendenyutkan brek. Sebaliknya, ketika membrek kecemasan atau mengejut, cengkaman pada roda stereng akan melepaskan tekanan pada brek secara meningkat apabila mengesan kondisi brek terkunci.

Sistem itu juga mampu mengenal pasti bilakah patut ia diaktifkan menerusi beberapa siri sensor roda yang memantau kelajuan putaran roda. Sensor-sensor berkenaan melihat kepada situasi roda yang berputar pantas dan tiba-tiba jadi perlahan mendadak yang disertakan input tekanan pedal brek.

Ringkasnya, ABS akan mengawal brek ketika menghampiri kondisi terkunci, kemudian melepaskan tekanan ke atas brek untuk membenarkan ia terus berputar sedikit dan berterusan menaikkan tekanan lagi, lepas, naik dan seterusnya hingga anda berhenti.

BAGAIMANA MAHU TAHU JIKA ABS BERFUNGSI?

Sebenarnya, lebih mudah mengetahui ABS yang gagal berfungsi berbanding ABS yang berfungsi. Lihat pada indikator ABS yang menyala pada panel meter. Itu tandanya ABS anda mengalami masalah. Cara mengetahui ABS bekerja adalah ketika berdepan sendiri situasi sebenar yang memerlukan anda membrek kecemasan. Apabila ABS aktif, anda akan rasa sedikit gegaran atau getaran pada pedal brek.

Jadi, tidak perlulah mengepam brek berulang kali kalau kereta anda sudah ada ABS. Cukup saja terus menekan pedal sekali mengikut keadaan hingga berhenti.

PERKARA LAIN PERLU DIKETAHUI?

Permukaan jalan kotor boleh menjejaskan ABS dan jarak hentian, di mana tipikal sistem itu dibina untuk kereta penumpang biasa. Bagaimanapun, kebanyakan model kenderaan utiliti sukan (SUV) dan varian pacuan empat roda (AWD) dilengkapi ABS yang ditala untuk mengenal pasti kotoran.

BACA >>> Sistem Pembrekan Automatik Lengkapi Ciri Keselamatan Kereta Moden

Ada juga model mempunyai tetapan tertentu seperti Volkswagen dengan punat Off-Road yang perlu ditekan apabila memandu atas laluan kotor. Fungsi itu membenarkan lebih kuncian roda, cukup untuk membantu memperlahankan kereta lebih cepat.

SUMBER: PracticalMotoring